Không có khách thì... đi thi

Hồi mới lập công ty, chưa có khách. Ngồi văn phòng hoài cũng nóng ruột, nên tụi tui chọn một việc nghe hơi ngược đời: vác nhau đi thi. Cuộc thi Next Wave of Startups 2025.

Vòng 1 còn tươi lắm. Ba anh em đứng chụp hình trước cái backdrop, cười như đi hội. Gặp được ông anh làm tài chánh, tui còn ghẹo là CFO tương lai của RealiTech — nếu chịu làm free.

Tới vòng 2 thì hết cười nổi. Pitch xong bước xuống mới thở phào nhẹ nhõm, chứ mấy phút trước đó căng thẳng thiệt sự. Đứng trước ban giám khảo khác xa ngồi kể chuyện với bạn bè. Người ta không nghe mình kể công nghệ hay ho gì đâu — ba phút, nói cho rõ: giải quyết vấn đề gì, cho ai, người ta trả tiền vì cái gì. Trật một nhịp là ánh mắt hội đồng đổi liền.

Mà ngộ cái, chính vì vậy mà đi thi đáng.

Có deadline người ta mới chịu gọt. Bao nhiêu thứ mình tưởng là hay, lên slide pitch 3 phút mới lòi ra là rườm rà. Câu “giải pháp của em giải quyết vấn đề gì?” mà tui từng trả lời không xong trong mấy cuộc meeting đầu đời — đi thi bị ép trả lời đi trả lời lại tới khi trơn tru thì thôi. Coi như dợt sales miễn phí, có giám khảo chấm hẳn hoi.

Rồi gặp người. Mấy founder cùng cảnh ngồi chờ tới lượt, hỏi nhau câu chuyện, ai cũng đang loay hoay một kiểu riêng mà nhìn chung là… giống nhau hết. Nghe người khác pitch cũng học được — thấy người ta vấp chỗ nào, mình về sửa chỗ đó.

Còn giải? Có thì vui, không có cũng chẳng chết ai. Cái mang về thật sự là bản pitch được mài sắc, vài mối quan hệ thiệt, và một đội ngũ từng đứng chung lúc căng thẳng — mấy thứ đó không có cuộc thi nào trao cúp nhưng xài được dài dài.

Nên startup nào mới mở mà chưa có khách, tui nói thiệt: đừng ngồi chờ. Đi thi đi. Rẻ nhất trong mấy cách để bị ép trưởng thành.