Quan điểm 2 phút đọc
Nửa đêm đối chữ
Nửa đêm, tui với ông bạn Châu Minh Trí — thạc sĩ, kiến trúc sư, chủ biên trang Tâm Sống Đủ — tự nhiên ngồi thả chữ qua lại. Không hẹn trước, không chủ đề gì hết. Người này quăng ra, người kia đỡ.
Ảnh mở màn, xoay tới xoay lui đúng một chữ:
qua khổ khổ không qua không qua khổ khổ qua qua không khổ qua khổ quá
Tui không đối lại bằng đồng âm, đổi luật chơi qua điệp phụ âm cho ảnh đỡ:
rầu rỉ râu ria ra rậm rạp, rờ râu râu rụng rờ rúng rúng rung rinh
Ảnh nâng lên một bậc, bắt lấy chữ râu của tui rồi thả nguyên một tràng Hán Việt:
râu ra râu rậm râu bạc trắng, đời vô đời ngã thường đời đau,
chấp nê chấp nhất đường vô lối, vô minh vô ngã bất vô tâm,
nhân tri nhân giác ngẫm tri sĩ, bất di bất dịch bất tri nhân,
tri ngâm tri suy đời tri vô lượng ngã, giác tri giác ngộ giác an tâm
Tới lượt tui. Lần này thay vì trải rộng thì siết lại cho vô khuôn bảy chữ, và bắt luôn chữ tâm từ chữ cuối của ảnh:
Tâm tĩnh tâm an tâm bất động,
đời còn đời mất vẫn là đời.
Chấp niệm chấp duyên thành hữu hạn,
vô cầu vô dục chẳng vô tình.
Nhân sinh nhân thế cầu tri kỷ,
bất tận bất cùng tận nghĩa nhân.
Tri kỷ tri thời tâm vô lượng,
giác tâm giác thế vạn sự an.
Sáng ra đọc lại vẫn thấy được.
Chỗ tui ưng nhất là câu vô cầu vô dục chẳng vô tình. Nãy giờ hai đứa chất đầy chữ vô — vô minh, vô ngã, vô lối, vô lượng — tới câu đó thì phủ nhận đúng một chữ. Ham muốn thì buông được, chứ cái tình thì thôi, giữ lại.
Mà nghĩ lại cũng lạ. Ban ngày tui đi gặp khách, nói chuyện tiết kiệm được bao nhiêu chi phí, cắt được bao nhiêu thời gian dừng dây chuyền. Nửa đêm thì ngồi cãi nhau bằng chữ với một ông kiến trúc sư về chuyện tâm với vô. Chắc phần nào cũng cần cả hai.
Ai rảnh thì ghé trang của ảnh chơi: tamsongdu.com.