Quan điểm 4 phút đọc
Bean94
Tối 28 tháng 12 năm 2012, tui đăng lên Facebook một cái link YouTube. Bản rap tên “Cay 2”, ghi thêm chữ “[đêmô]” cho ra vẻ, ký tên Bean94. Bean là biệt danh hồi cấp ba, 94 là năm sinh. Caption viết đúng một câu: “Đêm… lặng câm… 2 phút nhớ về người cũ.”
Mười bốn năm sau tui mở lại. Nghe được đúng bốn giây rồi tắt.
Mà tui không xoá.
Lướt ngược Facebook của mình đủ xa thì đụng phải một thằng nhỏ tui không nhận ra. Năm 2010, nó trả lời bạn bè bằng thứ chữ mà bây giờ tui phải đọc hai lần mới hiểu: “hơm bạn àh, bạn nhầm vs aj r` ^^ / thôy kũg mần wen haz”. Cuối 2012, năm nhất đại học, nó đăng nguyên một danh sách xui xẻo trong ngày:
Sáng được nghỉ học thì cúp điện, xách đít lên thư viện trường thì quên thẻ sinh viên, gửi xe thì không có tiền lẻ phải đưa 200k chờ thối, chiều đi ăn vặt thì về bị đau bụng, hết đau bụng xong nó chuyển sang nhức đầu.
Không kết luận. Không bài học. Kể xong rồi thôi.
Rồi có bữa nó viết cái này, đúng tuổi mười tám:
Tuổi thơ của t, bản thân t đã bị tao dựng lên một bức tường quá lớn đến mức không một ai có thể bước vào. Còn bây giờ khi đã tuổi trưởng thành, bức tường của t thực sự sụp đổ thì t lại bắt gặp những bức tường khác to hơn và lớn hơn xung quanh mình.
Xong nó tự chữa thẹn ở dưới: “P/s: nội tâm vkl”. Có người vô ghẹo, nó đáp: “chú cứ mặc cho a tự kỷ”.
Tui đọc tới đó rồi ngồi im một lúc.
Vì nó đúng. Không phải đúng kiểu sâu sắc gì đâu — đúng kiểu ai rồi cũng gặp. Hồi đó tui tưởng đập xong bức tường là xong chuyện. Hoá ra đập xong thì thấy vòng ngoài còn mấy lớp nữa, lớp sau dày hơn lớp trước. Học ngành này chán thì chuyển ngành khác học lại từ đầu. Xong môn thì kẹt tiếng Anh. Xong tiếng Anh, ra đi làm, gặp bức tường tên là “khách không mua”. Qua được cái đó thì tới dịch. Hết dịch thì tới “tiền đâu”.
Thằng nhỏ năm 2012 đoán trúng cái nó chưa hề trải qua. Chỉ khác là nó viết bằng giọng than, còn tui bây giờ viết bằng giọng báo cáo.
Cái làm tui giữ lại mấy bài đó không phải vì chúng hay. Chúng dở thiệt. Câu cú lủng củng, cảm xúc thì phồng, chữ nghĩa thì teen code. Nhưng nhìn suốt mười sáu năm, có đúng một thứ không đổi: tháng nào tui cũng phải đăng một cái gì đó lên internet.
2012 là bản rap thu bằng micro tai nghe. 2019 là hình chụp dạo ở Huế, caption “nhận quay chụp dạo cả ngày bao xách đồ, giá chỉ bằng tô cơm hến”. Sau đó là mấy bài viết bán hàng. Sau đó là web truyện. Bây giờ là blog này, với mấy cái repo tui lôi về dịch ra cho dễ xài.
Hình thức đổi hoài. Cái tật thì y nguyên.
Tui nghĩ ai làm nghề sáng tạo lâu năm cũng có cái tật đó, và cái tật đó quan trọng hơn tài năng nhiều. Tài năng là thứ so được — luôn có đứa giỏi hơn, chỉ cần mở điện thoại lên là thấy. Còn cái tật phải đăng thì không so với ai hết, nó chỉ so với chính mình tháng trước. Đứa nào đăng đủ lâu thì tự nhiên khá lên, không phải vì nó thông minh, mà vì nó có nhiều lần vấp hơn.
Chỗ khác duy nhất giữa tui bây giờ và Bean94: hồi đó tui đăng để người ta biết tui đang buồn. Bây giờ tui đăng để người ta đỡ mất thời gian.
Mười bốn năm mà đổi được bấy nhiêu, tui thấy cũng không tệ.
Còn bản “Cay 2” thì vẫn nằm đó, vẫn ký Bean94, vẫn dở. Tui để nguyên. Phải có chỗ nào đó ghi lại cái vạch xuất phát chớ.