Cậu Ba thích trồng rau nuôi cá

Ngày 29 tháng 12 năm 2019, tui đứng giữa làng rau Trà Quế ở Hội An, chụp một tấm hình mặt cười toe, rồi viết caption đúng hai dòng:

Nếu được lựa chọn
Cậu Ba thích trồng rau nuôi cá

Hồi đó viết cho vui. Vừa xong một năm cày muốn gãy lưng ở startup — app vừa launch, ba ngàn người dùng, hơn hai trăm cửa hàng ký hợp đồng, rồi vác nhau đi thi ở Hạ Long và rớt. Cuối năm chạy ra miền Trung nằm mấy bữa. Đứng giữa ruộng rau người ta trồng, tự nhiên thấy nghề này sao mà lành.

Bảy năm sau, tui vẫn chưa trồng cọng rau nào.

Nhưng năm nay tui bấm chia sẻ một bài báo về mấy người tuổi năm mươi chọn cách nằm im, mặc kệ. Rồi tui coi hết một trend video trên YouTube tên là “cuộc sống tầm thường” — người ta quay cảnh nấu cơm, tưới cây, quét sân, không có gì xảy ra hết, mà mấy triệu lượt xem.

Vậy là cái ý nghĩ đó không mất. Nó chỉ ngủ đông rồi thức dậy theo mùa.

Ở tuổi ba mươi mấy, ngồi nghĩ lại tui mới thấy hồi đó mình hiểu sai cái mình thèm.

Tui tưởng tui thèm trồng rau. Không phải. Ai từng trồng rau thiệt đều biết trồng rau cực hơn ngồi văn phòng nhiều. Sâu, nắng, mưa, giá cả, thương lái — nó cũng là một cái nghề với đủ thứ bực mình của nó, chỉ là bực mình theo kiểu khác.

Cái tui thèm là được tự định đoạt nhịp của mình.

Làm công thì cái nhịp không phải của mình. Sáng mở máy là đã có mười hai cái tin nhắn quyết định giùm hôm nay mình làm gì. Còn người trồng rau — ít nhất trong tưởng tượng của một thằng làm văn phòng — sáng ra ngó trời, trời nói gì thì làm nấy. Không ai hối. Cái sự không ai hối đó mới là thứ tui thèm, chứ rau thì tui có phân biệt được cải với tần ô đâu.

Mà buồn cười, bây giờ tui làm chủ rồi, cái nhịp vẫn không phải của tui.

Tháng 6 năm nay tui đăng bộ hình mini office mới, chú thích đúng một chữ: “Khởi”. Nhìn thì ngon. Thực tế là làm chủ nghĩa là ôm luôn cả phần lo mà hồi đi làm thuê có người lo giùm. Khách trả tiền trễ thì mình lo. Người nghỉ việc thì mình lo. Tháng này không có hợp đồng thì đêm mình nằm mở mắt.

Nên tui bỏ luôn cái ảo tưởng là tới một ngày nào đó mình sẽ được nghỉ. Không có ngày đó đâu.

Cái có thiệt là cái khác: chọn được cái mình lo.

Bảy năm trước tui lo giùm chuyện của người khác. Bây giờ tui lo chuyện của mình. Cùng là mất ngủ, nhưng mất ngủ vì cái mình chọn thì sáng dậy còn thấy đáng. Vậy thôi, không có gì cao siêu.

Còn mấy cái video “cuộc sống tầm thường” mấy triệu view kia, tui nghĩ người ta coi không phải vì muốn sống như vậy. Coi để nghỉ mệt vài phút. Giống hệt tui đứng giữa ruộng rau Trà Quế năm 2019 — không phải tui định bỏ nghề, tui chỉ cần ba ngày không ai hỏi “anh ơi tiến độ sao rồi”.

Cậu Ba vẫn thích trồng rau nuôi cá. Nhưng Cậu Ba biết rồi: cái vụ trồng rau đó, để trong đầu thì nó đẹp. Đem ra ngoài đời nó thành một cái nghề nữa thôi.

Nên tui giữ nó trong đầu. Mỗi năm lôi ra ngắm một lần, rồi cất vô, rồi đi làm tiếp.